یادداشت : مائده نادران - وقتی درباره آینده صنعت بیمه صحبت میکنیم، معمولاً اولین موضوعاتی که به ذهن میرسد افزایش فروش، طراحی محصولات جدید یا بالا رفتن ضریب نفوذ بیمه است. اما به نظر من یکی از مهمترین عواملی که آینده این صنعت را تغییر خواهد داد، اتفاقی است که بیرون از صنعت بیمه در حال رخ دادن است: تغییر ساختار جمعیتی ایران و حرکت کشور به سمت سالمندی.
نوشته: مائده نادران | مدیر شبکه فروش و فعال صنعت بیمه
امروز بیش از ۱۰ درصد جمعیت ایران ۶۰ سال و بیشتر دارند و برآوردهای صندوق جمعیت سازمان ملل نشان میدهد که تا سال ۲۰۵۰، سهم این گروه میتواند به حدود ۲۸ درصد جمعیت کشور برسد.
این تغییر فقط یک عدد جمعیتی نیست. سالمندتر شدن جامعه یعنی موضوعاتی مثل هزینههای درمان، حفظ کیفیت زندگی، تأمین مالی سالهای بازنشستگی و داشتن درآمد کافی پس از پایان دوران اشتغال، برای تعداد بسیار بیشتری از خانوادهها اهمیت پیدا خواهد کرد.
از طرف دیگر، نسل پرجمعیت متولد دهه ۱۳۶۰ امروز در میانه دوران فعالیت اقتصادی خود قرار دارد و طی دو دهه آینده بهتدریج به سنین پیش از بازنشستگی نزدیک خواهد شد. بنابراین شاید امروز بهترین زمان برای صحبت درباره سالمندی باشد؛ نه زمانی که بخش بزرگی از این نسل به سن بازنشستگی رسیده است.
آیا مستمری بهتنهایی پاسخگوی آینده است؟
سالها نگاه غالب این بوده که فرد در دوران اشتغال حق بیمه پرداخت کند و پس از بازنشستگی، مستمری بخش مهمی از هزینههای زندگی او را تأمین کند. اما با افزایش طول دوران زندگی پس از بازنشستگی و رشد هزینههای زندگی و درمان، اهمیت ایجاد منابع مالی مکمل در کنار نظامهای بازنشستگی پایه بیشتر میشود.
اینجاست که نقش بیمههای زندگی، پوششهای درمانی و راهکارهای بیمهای بلندمدت پررنگتر میشود. در چنین شرایطی بیمه فقط ابزاری برای جبران یک خسارت احتمالی نیست؛ میتواند بخشی از برنامهریزی مالی یک خانواده برای سالهای آینده باشد.
با این حال، هنوز فاصله قابل توجهی میان ظرفیت بالقوه این بازار و وضعیت فعلی وجود دارد. ضریب نفوذ کل بیمه در ایران در سال ۱۴۰۳ حدود ۲.۳ درصد گزارش شده است. از سوی دیگر، بیمههای زندگی حدود ۱۴.۴ درصد از حقبیمه تولیدی صنعت بیمه را به خود اختصاص دادهاند.
این اعداد در کنار روند سالمندی کشور، یک سؤال مهم ایجاد میکنند: آیا صنعت بیمه به اندازه نیازی که در سالهای آینده در جامعه شکل خواهد گرفت، توسعه پیدا کرده است؟
یک بحران یا یک بازار در حال شکلگیری؟
من فکر میکنم سالمندی جمعیت را نباید فقط به چشم بحران دید.
هر تغییر بزرگ اجتماعی، در کنار مشکلاتی که ایجاد میکند، نیازهای تازهای هم به وجود میآورد. پاسخ به همین نیازهاست که میتواند بازارها و فرصتهای اقتصادی جدید ایجاد کند.
افزایش نیاز خانوادهها به برنامهریزی برای دوران بازنشستگی، تأمین هزینههای درمان، ایجاد منابع مالی مکمل و حفاظت از داراییها، میتواند طی سالهای آینده تقاضا برای خدمات بیمهای را افزایش دهد.
به بیان دیگر، فاصله میان نیاز رو به رشد جامعه و میزان فعلی استفاده از خدمات بیمهای، فقط یک خلأ نیست؛ یک ظرفیت اقتصادی نهفته هم هست.
اما یک نکته را نباید نادیده گرفت: بالفعل شدن این ظرفیت فقط با ارائه محصولات بیشتر اتفاق نمیافتد.
بازار بزرگتر، نیروی انسانی حرفهایتر
بخش مهمی از خدمات بیمهای، بهویژه بیمههای زندگی و راهکارهای بلندمدت، نیازمند توضیح، نیازسنجی و ایجاد درک درست از ریسکهای آینده است. مردم قبل از انتخاب چنین خدماتی باید بدانند برای چه چیزی برنامهریزی میکنند و چه راهکاری متناسب با شرایط آنهاست.
بنابراین بازاری که در سالهای آینده با نیاز بیشتری روبهرو خواهد شد، فقط محصول بیشتر نمیخواهد؛ به نیروی انسانی حرفهایتر، مشاوران آموزشدیده و شبکههای فروش توانمندتر هم نیاز دارد.
و شاید یکی از فرصتهای کمتر دیدهشده صنعت بیمه دقیقاً همینجا باشد.
تحولات جمعیتی ایران میتواند از یک طرف تقاضا برای خدمات بیمهای را افزایش دهد و از طرف دیگر، زمینه فعالیت حرفهای و ایجاد فرصتهای اقتصادی تازهای را در این صنعت فراهم کند.
بحران سالمندی در راه است؛ اما اینکه صنعت بیمه آن را فقط یک چالش ببیند یا برای پاسخ به آن آماده شود، تصمیمی است که باید از امروز گرفته شود.
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.